Huishoudens gebruiken energie: aardgas voor het verwarmen van de woning, elektriciteit voor verlichting en benzine voor aandrijving van de auto. De hoeveelheid primaire energie die hiermee gemoeid is noemen we het directe energiebeslag. Daarnaast kennen huishoudens ook een indirect energiebeslag: voor alle goederen en diensten die huishoudens aanschaffen is in de toeleverende sectoren energie nodig om het goed te produceren of de dienst te verlenen. We duiden dit kortheidshalve aan als het indirecte energiebeslag. Gezamenlijk vormen het directe en indirecte energiebeslag het totale energiebeslag van huishoudens.
Door hun aankoop- en gebruiksgedrag kunnen huishoudens zowel het directe als het indirecte energiebeslag beïnvloeden. Wijzigingen in dit gedrag kunnen er toe leiden dat het totale energiebeslag kleiner wordt. Om na te gaan welk effect gedragswijzigingen kunnen hebben is inzicht in het energiebeslag van huishoudens en de determinanten ervan noodzakelijk.
Het doel van dit artikel is het directe en indirecte energiebeslag van huishoudens te beschrijven en te relateren aan belangrijke huishoudkenmerken. Tevens zal kort worden ingegaan op perspectieven voor reductie van het energiebeslag.