Naar hoofdpagina

Met de zon water verwarmen

Vanaf eind 1997 hebben wij een standaard zonneboiler waarmee we water met de zon verwarmen. Hiermee kunnen we voor een deel in onze warmwater behoefte voorzien.

Een standaard zonneboiler bestaat uit een collector met een oppervlak van ca. 3 m2 en een voorraadvat van 80 tot 150 liter. Het collectorwater wordt rondgepompt in een gesloten circuit. Standaard heeft een zonneboiler een naverwarmer, zodat je nooit onder een koude douche komt te staan. Een combiketel, cv-ketel of een modulerende badgeiser kan als naverwarmer dienen.


Technische gegevens zonneboiler

Type zonneboiler

Luigjes (tegenwoordig ATAG) Econorm horizontaal.
De EcoNorm horizontaal heeft een liggend voorraadvat, in tegen stelling tot veel andere boilers die een staand voorraad vat hebben. Dit vat is makkelijk onder een schuin dak te plaatsen. Zo neemt het een minimum aan ruimte in.

Voorraadvat, collector en naverwarming

Inhoud: 110 liter
Afmetingen: 130 x 51 cm (lengte x diameter)
Plaatsing voorraadvat: liggend op de grond
Collector: 2,8 m2
Naverwarming: Hoogrendement combiketel, ATAG blauwe engel II



Plaatsing van de zonneboiler

Oriëntatie

Hellingshoek: ca. 40-50 graden
Oriëntatie tov noord: 280 graden
Verwachtte jaarlijkse opbrengst: gemiddeld ca. 3 GJ (ca 100 m3 gas)
In gebruik sinds: oktober 1997 (slechts enkele kleine storingen...)

Aan de achterzijde van ons huis was ruimte voor de collector.

[Uitvergroten ca 215 kB]
Foto 1: Het grote paneel is de zonneboiler. Tevens zijn de vier PV panelen te zien waarmee zonnestroom wordt gemaakt.

Terwijl het voorraadvat onder de CV keter geplaatst kon worden, in een kast op de zolderkamer.

[Uitvergroten ca 225 kB]
Foto 2: Het voorraadvat (blauw).

De opbrengst in energie

Een gemiddeld huishouden verbruikt ca 400 m3 gas per jaar voor de verwarming van water. Gezien de geschatte opbrengst van de zonneboiler en de oriëntatie van de collector zal de opbrengst in de buurt van de 100 m3 gas per jaar liggen, ca 10% van ons totale gasverbruik.
Circa 25% van al het warme water wat wij verbruiken wordt zo door de zon verwarmt.

De opbrengst in geld

Bij een gasprijs van ca. 40-50 eurocent per m3 besparen we 40 tot 50 euro per jaar op de gasrekening.

PV (zonnestroom) of een Zonneboiler?

Wat de beste keuze is, een zonneboiler of PV (zonnestroom) , hangt af van een aantal zaken. Hieronder kort een aantal aspecten welke een rol kunnen spelen.

 

Kosten en SDE subsidie (per april 2008)

Een set PV panelen kost ca. 3700 euro voor 700 Wattpiek, inclusief installatiemateriaal. Laten installeren kost ca 500 euro extra (prijzen 2008). In opvolging op de energie premie regeling (EPR) die eind 2003 was stopgezet is er vanaf april 2008 een nieuwe rijks-subsidieregeling. Het rijk betaalt u gedurende 15 jaar 33 cent per geproduceerde kWh. Als u daarbij de uitgespaarde kosten telt van gemiddeld 23 cent per kWh, levert het systeem 56 cent per kWh op. Niet slecht. Echter: De SDE regeling stelt wel een groot aantal voorwaarden: Het moet een geheel nieuw systeem zijn, na 1 april 2008 gekocht, groter zijn dan 600 Wp en maximaal 3500 Wp, aangesloten op een aparte elektriche groep (Let op: De groep moet worden aangelegd door een erkend installateur, de kosten komen voor uw rekening) met een aparte teruglevermeter (Let op: In veel g;evallen moet u extra meterhuur betalen). Ook moet u zich inschrijven bij CertiQ, dat kost éénmalig 30 euro en 30 euro per jaar (U verdient de 30 euro terug met subsidie voor 90 kWh). Met al deze voorwaarden zijn de kleinere PV-systemen financieel niet snel voordelig. De overheid mikt blijkbaar op particulieren die hun hele dak met PV panelen willen (en kunnen) bedekken. NB: De subsidie moet u van tevoren hebben aangevraagd. Meer informatie over de SDE regeling is te vinden bij SenterNOVEM. Zij hebben ook een pagina met veel gestelde vragen beschikbaar. Op deze site staat overigens een gedetaileerde rekenmodule in hoeveel tijd de PV installatie kan worden terugverdient.

Een zonneboiler kost ca. 2.500 euro (2008). Indien u tegelijkertijd een CV ketel aanschaft bent u totaal ca. 4.000 tot 5.000 euro kwijt. Per september 2008 is een nieuwe subsidie regeling in het leven geroepen voor zonneboilers.

 

Ruimte

Beiden systemen hebben ruimte op het dak nodig. In het algemeen zijn PV panelen kleiner (gangbaar is ca 1 m2 per paneel) dan de collector van een zonneboiler (ca. 3 m2).

Binnen heeft een zonnestroom installatie een klein stukje muur nodig om de inverter te plaatsen en een stopcontact om de stroom aan net net te kunnen leveren.

Een zonneboiler stelt aanmerkelijk meer eisen aan plaats en ruimte. Er is een relatief groot warm-water voorraadvat nodig. Daarnaast lopen er twee (warm)water leidingen van het voorraadvast naar de collector en is er een aansluiting op de naverwarmer nodig. Bovendien moeten het voorraadvat, de naverwarmer en de collector zo dicht mogelijk bij elkaar staan.

Installatie

Een PV paneel kan zelf op het dak worden geplaatst. Indien u niet meer dan 600 WattPiek (ca. 5 m2) plaatst, kunt u zelf de elektrische aansluiting op het net maken. Bij meer dan 600 Wp eist het energiebedrijf dat u een erkent installateur de aansluiting laat maken of keuren.

Een zonneboiler kan minder eenvoudig zelf worden geplaatst (grotere collector, aansluiting op CV of geiser), zodat er meestal een installateur aan te pas komt. Daarbij moet de naverwarmer (CV / boiler / geiser) geschikt zijn voor de zonneboiler.


Energie opbrengst per vierkante meter dak

Indien u een beperkt dakoppervlak heeft en maximaal wilt besparen op uw (primaire) energieverbruik is het het beste om te kiezen voor het maximale rendement van uw dakoppervlak. Een 100 Watt piek PV paneel van ca. 0,85 m2, wat optimaal op de zon is gericht, levert gemiddeld 76 kWh per jaar op. Dit is ongeveer 90 kWh per m2. Om 90 kWh op te wekken gebruikt men in de elektriciteitscentrale zo'n 0,9 GigaJoule (GJ) aan energie, vergelijkbaar met ca. 30 m3 aardgas.

Een zonneboiler met een collector oppervlak van 2,8 m2 levert ca. 3 GJ per jaar op. Een m2 dakoppervlak levert dan 1,1 GJ, ongeveer 35 m3 aardgas. Dus, wat de energie-opbrengst per m2 dakvlak betreft neigt de balans in de richting van de zonneboiler, hoewel het verschil vrij marginaal is.

Meten is weten ...

De werkelijke opbrengst van een PV paneel is eenvoudig en vrij eenduidig te meten met een kWh-meter (zie hierboven).

De werkelijke opbrengst van een zonneboiler is lastiger te meten. Voor een goede meting van de uiteindelijke opbrengst is het nodig naast de hoeveelheid getapt water, ook het temperatuursverschil te meten. Leon Bruinen van SolSolutions wijst op de mogelijkheid om een warmtemeter te gebruiken die op basis van temperatuurverschil en de hoeveelheid warmwater de opbrengt in GigaJoules (GJ) meet. Een dergelijke meter, ook wel gebruikt voor het afrekenen van warmwatergebruik in flats en appartementen, kost al gauw 200 euro.